Җылылык электр станцияләренең суын чистартуда PAC куллану эффекты
1. Макияж суын алдан эшкәртү
Табигый сулыкларда еш кына балчык, балчык, гумус һәм башка асылмалы матдәләр, коллоид катнашмалар һәм бактерияләр, гөмбәләр, суүсемнәр, вируслар һәм башка микроорганизмнар була, алар суда билгеле бер тотрыклылыкка ия, суның тоныклануына, төсенә һәм исенә төп сәбәп булып тора. Бу артык органик матдәләр ион алмашучыга керә, сумаланы пычрата, сумаланың алмашу сәләтен киметә, хәтта тозсызландыру системасының агынты сыйфатына тәэсир итә. Коагуляцияне эшкәртү, утыруны ачыклау һәм фильтрлауны эшкәртү - бу катнашмаларны төп максат итеп бетерү, шул рәвешле судагы асылмалы матдәләрнең күләмен 5 мг/л дан кимрәккә кадәр киметү, ягъни ачыкланган су алу. Бу суны алдан эшкәртү дип атала. Алдан эшкәртүдән соң, суны казан суы буларак кулланырга мөмкин, судагы эрегән тозлар ион алмашу юлы белән, ә судагы эрегән газлар җылыту яки вакуум белән яки өрү юлы белән бетерелгәндә генә. Әгәр бу катнашмалар башта бетерелмәсә, аннан соңгы эшкәртү (тозсызландыру) үткәреп булмый. Шуңа күрә суны коагуляцияләү суны эшкәртү процессында мөһим звено булып тора.
Җылылык электр станциясен алдан эшкәртү процессы түбәндәгечә: чимал су → коагуляция → чүп-чар һәм ачыкландыру → фильтрлау. Коагуляция процессында еш кулланыла торган коагулянтлар - полиалюминий хлориды, полиферрик сульфат, алюминий сульфаты, тимер трихлориды һ.б. Түбәндә, нигездә, полиалюминий хлориды кулланылышы турында сөйләнә.
Полиалюминий хлориды, PAC дип атала, чимал буларак алюминий көленә яки алюминий минералларына нигезләнгән, югары температурада һәм билгеле бер басым астында селте һәм алюминий реакциясе нәтиҗәсендә полимер барлыкка килә, чимал һәм җитештерү процессы төрле, продукт спецификацияләре бер үк түгел. PAC [Al2(OH)nCI6-n]m молекуляр формуласы, монда n 1 дән 5 кә кадәр теләсә нинди бөтен сан булырга мөмкин, ә m - 10 кластерының бөтен саны. PAC каты һәм сыек формаларда була.
2. Коагуляция механизмы
Коагулянтларның судагы коллоид кисәкчәләргә өч төп йогынтысы бар: электр нейтральләштерү, адсорбция күперләре һәм себерү. Бу өч йогынтының кайсысы төп булуы коагулянтның төренә һәм дозасына, судагы коллоид кисәкчәләрнең табигате һәм эчтәлегенә, шулай ук суның рН кыйммәтенә бәйле. Полиалюминий хлоридының тәэсир итү механизмы алюминий сульфатына охшаш, һәм алюминий сульфатының судагы үз-үзен тотышы Al3+ төрле гидролизланган төрләрне җитештерү процессына карый.
Полиалюминий хлориды билгеле бер шартларда алюминий хлоридының Al(OH)3кә гидролиз һәм полимерлашу процессындагы төрле арадаш продуктлар буларак каралырга мөмкин. Ул Al3+ гидролиз процессыннан башка, төрле полимер төрләре һәм A1(OH)a(s) формасында турыдан-туры суда була.
3. Куллану һәм йогынты ясаучы факторлар
1. Су температурасы
Су температурасы коагуляцияне эшкәртү эффектына ачык йогынты ясый. Су температурасы түбән булганда, коагулянтның гидролизы авыррак, бигрәк тә су температурасы 5°C тан түбән булганда, гидролиз тизлеге әкрен, һәм барлыкка килгән флокулянт йомшак структуралы, югары сулылык һәм вак кисәкчәләр белән аерылып тора. Су температурасы түбән булганда, коллоид кисәкчәләрнең эретелүе арта, флокуляция вакыты озыная һәм седиментация тизлеге әкрен була. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, су температурасы 25~30°C булса, яхшырак булыр.
2. суның pH кыйммәте
Полиалюминий хлоридының гидролиз процессы - H+ ның өзлексез бүленеп чыгу процессы. Шуңа күрә, төрле рН шартларында төрле гидролиз арадашлары булачак, һәм полиалюминий хлорид коагуляциясен эшкәртүнең иң яхшы рН кыйммәте, гадәттә, 6,5 һәм 7,5 арасында. Бу вакытта коагуляция эффекты югарырак.
3. Коагулянтның дозасы
Коагулянт күләме җитәрлек булмаганда, агызып җибәрелгән суда калган томанлылык зуррак була. Су күләме артык зур булганда, судагы коллоид кисәкчәләр артык коагулянтны адсорбцияләгәнлектән, коллоид кисәкчәләрнең заряд үзлеге үзгәрә, нәтиҗәдә агым судагы калдык томанлылык тагын арта. Коагуляция процессы гади химик реакция түгел, шуңа күрә кирәкле дозаны исәпләү буенча билгеләп булмый, ләкин тиешле дозаны билгеләү өчен суның конкрет сыйфатына карап билгеләнергә тиеш; су сыйфаты сезонлы рәвештә үзгәргәндә, дозаны шуңа туры китереп көйләргә кирәк.
4. Контакт чарасы
Коагуляция яки башка явым-төшем эшкәртү процессында, суда билгеле бер күләмдә ләм катламы булса, коагуляция эшкәртүенең нәтиҗәсен сизелерлек яхшыртырга мөмкин. Ул зур өслек мәйданы бирә ала, адсорбция, катализ һәм кристаллашу үзәге аша коагуляция эшкәртүенең нәтиҗәсен яхшырта.
Хәзерге вакытта суны чистарту өчен коагуляцияләү ысулы киң кулланыла. Полиалюминий хлориды сәнәгатендә суны чистарту өчен флокулянт буларак кулланыла, ул яхшы коагулянт сыйфатына, зур флокка, аз дозага, югары нәтиҗәлелеккә, тиз чөкмәгә, киң куллану диапазонына һәм башка өстенлекләргә ия. Традицион флокулянт белән чагыштырганда, дозасын 1/3 ~ 1/2 гә киметергә мөмкин, чыгымнарны 40% экономияләргә мөмкин. Клапансыз фильтр һәм активлаштырылган күмер фильтры белән берлектә чимал суның тоныклыгы сизелерлек кими, тозсызландыру системасының агынты сыйфаты яхшыра, тозсызландыру сумаласының алмашу сәләте дә арта, эксплуатация чыгымнары да кими.













